OPINION

การจัดระเบียบบ้าน แตกต่างกับฮวงจุ้ยอย่างไร?

คธาพล รพีฐิติธรรม
1 เม.ย. 2562
เวลาผมให้คำแนะนำเรื่องการจัดระเบียบบ้าน คำถามที่ได้ยินจากคนรอบข้างอยู่บ่อยๆ  คือ “การจัดระเบียบบ้าน” เหมือนหรือแตกต่างกับการจ้างคนมาทำความสะอาดบ้าน หรือ จ้างซินแส
มาดูฮวงจุ้ยยังไง?

ผมเชื่อว่า ทุกคนปรารถนาอยู่ในบ้านสวยงาม เพื่ออยู่อาศัย พักผ่อน และเป็นพื้นที่สร้างครอบครัวอย่างมีความสุข

เรามีวิธีในการสร้างบ้านในฝันหลากหลายรูปแบบเลยครับ

บางวิธีเน้นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางกายภาพของบ้านโดยตรง

บางวิธีเน้นการเปลี่ยนทัศนคติ ความคิดและความเชื่อของผู้คน

1.“การจัดบ้าน” หรือทำความสะอาดบ้าน (Cleaning)

เป็นกิจวัตรประจำวันที่ทุกคนควรต้องทำอยู่แล้ว รวมไปถึงการทำความสะอาดครั้งใหญ่ทุกๆ ปี อย่างเช่น ช่วงเทศกาลปีใหม่ ตรุษจีน หรือสงกรานต์

วิธีนี้เน้นการใช้แรงงานของคนเป็นหลัก และเน้นทำให้บ้านสะอาดขึ้น ของวางเป็นระเบียบ วางเป็นที่เป็นทาง รวมถึงการซื้อของโชว์ ของประดับมาตกแต่งบ้านให้ดูสวยขึ้น

ปัจจุบันบ้านส่วนใหญ่ใช้บริการแม่บ้านแทนการจัดบ้านหรือทำความสะอาดบ้านด้วยตัวเอง ทำให้การถ่ายทอดความรู้และเทคนิคด้านนี้ ค่อยๆ ลดน้อยลงและคนทั่วไปให้ความสำคัญลดลงไปด้วย

การทำความสะอาดเป็นวิธีขั้นพื้นฐานที่ต้องทำเป็นประจำอยู่แล้วครับ มิฉะนั้นบ้านคุณต้องสกปรกอย่างแน่นอน ยังต้องรื้อกองข้าวของในบ้านมาปัดกวาดเช็ดถู แล้วนำกลับไปคืนที่เดิมทุกๆ ปี เพราะนี่เป็นเพียงการย้ายของออกมาแล้วเก็บกลับคืนที่เดิมไม่ใช่การจัดระเบียบบ้านหรือการเปลี่ยนแปลงนิสัยหรือพฤติกรรมของตัวเองในระยะยาวหรอกครับ 

2.การปรับบ้าน(Renovate)

เราคุ้นจากรายการโทรทัศน์ทั้งไทยและต่างประเทศมีการเข้าไปปรับเปลี่ยนโครงสร้างรวมถึงการตกแต่งของบ้าน มีหลากหลายวิธีการ คือ การทุบ รื้อ ต่อเติม หรือสร้างใหม่ซึ่งต้องอาศัยความรู้ด้านการออกแบบของสถาปนิกและมัณฑนากรเข้าช่วย

ปัจจุบัน เราหาแบบแปลนทางอินเทอร์เน็ตมาลองประยุกต์ให้เข้ากับบ้านของเราก็ได้ หรือใช้บริการของร้านค้าเฟอร์นิเจอร์หรืออุปกรณ์แต่งบ้าน ช่วยออกแบบ ว่าควรต้องจัดวางเฟอร์นิเจอร์ไว้ตรงไหนในบ้าน ควรต้องมีตู้ โต๊ะ เตียง จำนวนหรือขนาดเท่าไร ช่วยประหยัดพื้นที่บ้านได้มากที่สุด โดยเฉพาะคอนโดซึ่งมีพื้นที่น้อย เลือกใช้บริการแบบนี้

หลายคนชื่นชอบวิธีนี้ครับ เพราะได้บ้านสวยในฝัน เหมือนหลุดออกมาจากหนังสือแต่งบ้าน แต่ก็ต้องกังวลเรื่องของค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงด้วย

ข้อสังเกตอีกประการคือ หลังจากการปรับบ้านไปไม่นาน บ้านเหล่านี้กลับมารกอีก มีสิ่งของมากเกินจนล้นตู้ หรือวางของเกะกะทั่วบ้าน

ผมเดินทางไปให้คำแนะนำหลายบ้าน พบว่า บ้านตกแต่งหรูหรา มีตู้เก็บของไว้เป็นจำนวนมาก ภายนอกสวยดูดี แต่ภายในมีข้าวของยัดเอาไว้แน่นในสภาพไม่น่าดู จนเจ้าของบ้านไม่กล้าเปิดก็มีอยู่มากครับ

3.ฮวงจุ้ย (Feng Shui)

ปัจจุบันฮวงจุ้ยที่ใช้ในบ้านเป็นฮวงจุ้ยประยุกต์ซึ่งนำมาใช้พิจารณาการจัดวางสิ่งของภายในบ้านด้วย เช่น การกำหนดหัวเตียง หรือโต๊ะทำงานตามทิศต่างๆ การดูจุดวางบ่อน้ำ จัดแสงไฟและสีภายในบ้าน รวมถึงการตั้งเครื่องรางนำโชคต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่เน้นตามความเชื่อและสร้างความเป็นสิริมงคลต่อเจ้าของบ้านแต่ละคนอีกด้วย

บางครั้งผมต้องแนะนำเรื่องการจัดวางตีจูเอี๊ย (เจ้าที่ของชาวจีน) หรือหิ้งพระ ตำแหน่งเตียงนอน หรือโต๊ะทำงาน

ผมเคารพการตัดสินใจของเจ้าของบ้านทุกครั้ง เพียงแต่ผมเน้นให้หมั่นทำความสะอาด แล้วจัดวางตำแหน่งให้ใช้งานได้สะดวก มองแล้วสบายใจ แสดงความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และทำให้ทุกคนในบ้านไม่ต้องมาโต้เถียงกันเพราะการจัดวางสิ่งของ ผมว่าเท่านี้ก็เพียงพอแล้วครับ

ผมเจอหลายๆ บ้านต้องทุกข์ใจเพราะคำพูดของซินแสสั่งให้จัดวางเครื่องรางตามตำแหน่งที่ระบุ ห้ามเคลื่อนย้าย เพราะทำให้ไม่จน ไม่ป่วย แต่หากไม่ทำตามคนในบ้านต้องเดือดร้อน เป็นทุกข์ หรือลูกหลานไม่ฉลาด ไม่เชื่อฟังพ่อแม่

เวลาผมได้ยินแบบนั้น ผมเห็นใจเจ้าของบ้านมากๆ ทั้งๆ ที่สิ่งของในบ้าน ควรทำหน้าที่สร้างความมั่นคง ความสงบและทำให้เจ้าของบ้าน “ผ่อนคลาย” ใช้ชีวิตอย่างอิสระในบ้านอย่างมีความสุขมากกว่า

4. การจัดระเบียบบ้าน (Tidying)

หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นการโละทิ้งสิ่งของจำนวนมาก จัดข้าวของให้เป็นระเบียบเหมือนภาพในหนังสือจัดบ้าน แต่จริงๆ แล้ว นี่คือกระบวนการเปลี่ยนแปลงความคิด ทัศนคติ ให้เจ้าของบ้านมีเป้าหมาย ได้เห็นศักยภาพในตัวเอง เพื่ออาศัยกับข้าวของที่สร้าง “ความสุข” โดยผ่านวิธีการโค้ชเพื่อสำรวจพฤติกรรม ฝึกการเก็บ คัดสรร และส่งต่อสิ่งของ รวมถึงการกำหนดที่อยู่ให้ข้าวของภายในบ้าน

ดังนั้น การจัดระเบียบบ้านจึงไม่ได้เน้นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของบ้านโดยตรง แต่เน้นการเปลี่ยนแปลงและสร้างความเติบโตภายในของตัวบุคคลเป็นหลัก

บ้านเป็นระเบียบเรียบร้อย จึงไม่ใช่ “เป้าหมาย” ที่เราคาดหวังไว้

แต่การทำให้“บ้านเป็นระเบียบ” คือ “วิธีการ” เพื่อสำรวจตัวเอง และขยับไปสู่ชีวิตปรารถนาหรือภาพอนาคตในฝัน ตามแนวทางที่ตัวคุณเป็นผู้กำหนดด้วย “ตัวเอง”

แม้รูปแบบที่ 4 เป็นวิธีทรงประสิทธิภาพและแก้ไขรากเหง้าของปัญหาได้อย่างดีเยี่ยมเพราะเป็นการเปลี่ยนแปลง “ภายใน” ทั้งความคิดและจิตใจของผู้คนก็ตาม

แต่ก็มีอุปสรรค คือ คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าเริ่มต้นอย่างไร

แค่ “เริ่มต้น” ก็เป็นเรื่องยากแล้ว กังวลว่าต้องใช้ทั้งแรงกาย แรงใจ และระยะเวลาในการจัดระเบียบบ้านอย่างมหาศาล จึงทำให้หลายคนท้อและยอมกลับไปสู่วังวนบ้านรกเหมือนเดิม

ผมคิดว่า หลายคนคุ้นเคยกับการจัดบ้านและสิ่งของตามความถนัดและรสนิยมของแต่ละคน ซึ่งเราใช้วิธีการแก้ไขปัญหาบ้านรกในรูปแบบที่ 1-3 เสมอ แต่รูปแบบที่ 4 เราไม่คุ้นชินและถือเป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับคนไทยด้วยเช่นกัน ซึ่งแต่ละรูปแบบนั้นมีจุดเด่นจุดด้อยแตกต่างกันไป

ผมมีความเชื่อว่า การทำความสะอาดบ้าน การปรับบ้าน ฮวงจุ้ย หรือการจัดระเบียบบ้าน เป้าหมายสุดท้ายของสิ่งเหล่านี้ ล้วนมีภารกิจให้เจ้าของบ้านทุกคนได้อยู่ในบ้านที่มีความสุข แวดล้อมไปด้วยสิ่งของที่มองแล้วสบายตาสบายใจ สร้างความมั่นใจ ความสงบ อย่างแท้จริงครับ

มาถึงตรงนี้แล้ว ผมคิดว่าคุณต้องตอบคำถามนี้ให้ได้ครับว่า

“บ้านของคุณในตอนนี้เป็นอย่างไร?”

“อยู่อาศัย” หรือมีไว้เพื่อเป็น “โกดังเก็บของ” 
About the Author
นักกฎหมายกับอีกบทบาทคือ Declutter Coach หรือที่ปรึกษาการจัดระเบียบบ้านคนแรกของไทยกับความเชื่อว่า Life Coaching กับการจัดระเบียบบ้านจะเปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คนให้ดีขึ้นได้ที่เพจ “Proud จัดระเบียบเปลี่ยนชีวิต”
 
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
การมาเกลัง ฉันต้องใช้แท็กซ์ 80 รอบ โดยไม่มีส่วนได้จากเงินจำนวนนั้นแม้แต่บาทเดียว ยกเว้นว่าลูกค้าจะให้ทิป
10 ข้อที่จะทำให้ชีวิตมีความสุขจากความเรียบง่าย