“เธอไม่สบอารมณ์อย่างมาก ไม่รู้จะเรียกว่าอาการหึงหวงหรือไม่ แต่มักจะมีเรื่องทุกครั้ง บางครั้งเอ่ยชื่อนี้ขึ้นมา หรือพูดถึงเรื่องในอดีตบ้าง ก็จะเสียบรรยากาศทันที” ฝ่ายชายถอนใจ “บางครั้งก็ถูกถามว่า ทำไมไม่อยู่กับปัจจุบัน จะเลือกใครแน่?”
“แล้วไม่พูดถึง ทำเป็นลืมๆ ไม่ได้เหรอ ผู้หญิงบางทีทนไม่ได้ ที่ได้ยินแฟนพูดถึงแฟนเก่าน้า ?” เพื่อนหญิงพยายามออกความเห็น
“จะให้ทำอย่างนั้นได้ยังไงล่ะ ความทรงจำดีๆมันมี” เขาส่ายหัว “ถ้าเราไม่คิดถึง ทิ้งคนก่อนไปเลย ลบความจำไปเลย เพื่อแลกกับคนใหม่ต่างหาก นั่นแหละเราคงเป็นคนไม่ดี”
“แล้วไงต่อดี?” เพื่อนหญิงถาม เพราะไม่รู้ว่าควรออกความเห็นอะไรต่อ ดูเหมือนเรื่องดูซีเรียสกว่าที่คิดไว้
“ถ้ายื่นคำขาดให้เลือก ก็คงต้องกลับไปหาคนเก่า อย่างน้อยก็ไม่ต้องรู้สึกผิดไปตลอดชีวิต” ผู้ชายตอบ
เธอถึงกับอึ้ง ไม่แน่ใจว่า เพื่อนกำลังพูดจริง หรือเป็นเพียงการประชด เพราะการกลับไปหาคนเก่าของเพื่อนเธอนั้นไม่ได้หมายถึงการกลับไปอยู่กับคนรักเก่า
เพราะ “คนรักเก่า” คนนั้น ได้เสียชีวิตไปแล้ว
กรณีความสัมพันธ์แบบ “หัวใจสามดวง แต่ดวงหนึ่งหยุดเต้นไปแล้ว” เป็นสภาพที่เหมือนกับคำสาปกับคนเป็นหม้ายอยู่เกือบตลอดมา ด้วยเหตุที่ว่า ความสัมพันธ์เดิมไม่ได้ยุติลง หากยังคงดำเนินต่อไปในอีกรูปแบบหนึ่ง ความรู้สึกดีๆยังคงอยู่ หรือในบางครั้ง อาจจะทวีความรักมากกว่าเดิมด้วยซ้ำไป เพียงแต่ว่ากายภาพของคนรักนั้นได้สูญสิ้นไปแล้ว
นักจิตวิทยาบอกว่า ความสัมพันธ์ใหม่ของคนเป็นหม้าย จะราบรื่นมีความสุขอย่างแท้จริง ก็ต่อเมื่อเกิดภาวะ “หัวใจสามดวง” ได้ นั้นคือ สองคนที่มีชีวิตอยู่ ต้องยอมรับว่ายังมีอีกคนที่ไร้ตัวตนด้วย
แต่นั่น ดูเหมือนจะขัดแย้งกับความรู้สึกของหลายๆคน ที่เมื่อมีความสัมพันธ์กับใคร ก็ต้องการเป็นหนึ่งเดียวเท่านั้น และนั่น เป็นสาเหตุอีกว่า คนที่เป็นหม้ายต้องแอบซ่อนความรู้สึกดีๆที่เคยมีกับคู่รักเก่าไว้ ไม่ว่าจะเป็นการหลุดปากเอ่ยชื่อ รูปภาพที่วางบนโต๊ะ หรือ การโพสระลึกถึงใน Facebook ฯลฯ
ยิ่งเมื่อผ่านวันต่างๆที่ทำให้หวนระลึกในอดีต คนเป็นหม้ายยิ่งต้องเก็บความรู้สึก จะทำได้ก็แต่แอบดูรูปเก่าๆตามลำพัง ซึ่งล้วนแต่จะยิ่งเพิ่มความเศร้าให้หนักยิ่งขึ้นไปอีก ไหนจะเศร้าโดยตัวของมันเอง ไหนจะเศร้าโดยเก็บกด แสดงออกไม่ได้
จากความสัมพันธ์ที่เคยเป็นที่เปิดเผย กลับกลายมาเป็นเรื่องที่ต้องหลบซ่อน จากที่เคยเป็นหนึ่ง กลับกลายเป็นเสมือนเป็นความสัมพันธ์ลับ
ทั้งหมดนี้ ทำให้ไม่น่าประหลาดใจว่า ความรู้สึกเสียใจและรู้สึกผิด เป็นอาการฝังลึกในคนเป็นหม้าย บางคนเริ่มเกลียดชังตัวเอง เสมือนว่ากำลังทรยศต่อคนรักที่เคยอยู่ด้วยกันมา แต่ไม่รู้จะทำอย่างไร เกรงใจคนใหม่ ก็เกรงใจ
และในที่สุด ความกดดันนี้ย่อมส่งผลต่อความสัมพันธ์ในปัจจุบัน ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง และแน่นอนว่าไม่ได้เป็นผลดีกับใครเลย ทั้งที่คนมีชีวิตอยู่ และทั้งคนที่ดับสูญแล้ว นับเป็นภาวะ lose-lose situation อย่างสิ้นเชิง
โดยเฉพาะ การแอบเปรียบเทียบคนรักใหม่กับคนรักเก่าที่เสียชีวิตนั้น มักดำเนินไปภายใต้จิตสำนึก อีกทั้ง ความรู้สึกผิดที่ต้องหลบซ่อน บวกกับ ความสงสารที่คนรักเก่าต้องมาแปรสภาพไปเป็นดังกับภรรยาหรือสามีลับ ทำให้ภาพพจน์ของคนรักเก่ามักจะโดดเด่น เหนือคนรักใหม่เสมอ
“Rebecca Syndrome” หรือ อาการที่ คนรักใหม่ ไม่สามารถเทียบได้กับคู่รักที่เสียชีวิตไปแล้ว จึงรุนแรงเป็นพิเศษ และเป็นระเบิดเวลาที่รอการปะทุได้ทุกเมื่อ
ในนิยายคลาสสิค “Rebecca” ของ Daphne du Maurier กล่าวถึงเรื่องราวของ ภรรยาใหม่คิดว่าวิญญาณของภรรยาเดิมของสามีตามมาหลอน เพราะเธอไม่สามารถทำตัวให้เป็นที่พอใจได้เทียบเท่า
สำหรับคู่แต่งงานกับคนที่เป็นหม้ายแล้ว Rebecca Syndrome เป็นเงื่อนไขที่พ่วงติดมาอย่างเลี่ยงไม่ได้ เพียงแต่จะมากหรือน้อยเท่านั้น
อย่างที่นักจิตวิทยา Darian Leader ผู้ให้ชื่อ Rebecca Syndrome พูดไว้ว่า “พึงระลึกเสมอว่า The ghost is always there.”
เมื่อเป็นดังนี้ จะเป็นไปได้หรือไม่ ที่คนที่เป็นหม้ายสามารถจะมีความรักใหม่ และอยู่ด้วยกันได้อย่างมีความสุขราบรื่น ? โดยเฉพาะกรณีกับคนรักใหม่ที่เป็นผู้หญิง ซึ่งมัก sensitive กว่า
เงื่อนไขว่าด้วย “หัวใจสามดวง” คือ ต้องยอมให้ Rebecca ได้ถูกเปิดเผย และอยู่ร่วมกันได้ แต่ทว่าคนรักใหม่พร้อมที่จะยอมรับเงื่อนไขนี้ได้หรือไม่ โดยเฉพาะจะเชื่อได้หรือไม่ว่า คนเราสามารถจะมีความรักแท้จริงสำหรับคนสองคนพร้อมกันได้ ?
นักจิตวิทยาอย่าง Aron Ben Zeev แห่ง University of Haifa ผู้มีผลงานเขียนเกี่ยวกับความรักในเชิงจิตวิทยาไว้มากมาย บอกว่า มีความเป็นไปได้อยู่แล้ว
แต่คนเราจะยอมรับได้หรือไม่นั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย ปัญหา Rebecca Syndrome จึงยังเป็นปัญหาที่พบเห็นเสมอในการให้คำปรึกษาปัญหาชีวิตคู่ บางคนถึงกับพูดว่า ไม่มีใครต้องการเป็น second-hand wife/husband บางคนรู้สึกไม่สบายใจทุกครั้ง เมื่อเดินผ่านรูปของภรรยา/สามี เก่า เพราะรู้สึกราวกับถูกจ้องมองอยู่ และปัญหาอาจยิ่งซับซ้อนขึ้น เมื่อมีเด็กๆมาเกี่ยวข้อง
ถึงแม้ความซับซ้อนของ Rebecca Syndrome จะมีมากเพียงใด แต่ยังมีอยู่ประการหนึ่ง ที่นักจิตวิทยาบอกว่า คนรักใหม่ มักจะลืมเสียสนิท และลืมที่จะใช้ให้มันให้ถูกต้อง ทั้งที่เป็นข้อได้เปรียบอย่างสุดๆ
นั่นคือ อย่าลืมว่า คุณยังมีชีวิตอยู่
ยังมีตัวตน ยังสามารถพยายามกำหนดชีวิตเองได้ และถ้าความรักกับคนที่เป็นหม้ายมีค่ามากพอ เงื่อนไขหัวใจสามดวงเป็นสิ่งที่น่าจะยอมรับได้ เพราะ ในอีกมุม นั่นเป็นการบอกว่า เขาหรือเธอ ซื่อสัตย์ต่อความรักเพียงใด - ถ้าหากลองได้รักใครขึ้นมาแล้วละก็
นั่นหมายถึง รวมทั้งคุณด้วย
