OPINION

คำจำกัดความ

ปิยะภัทร์ ศักดาประยูร
26 ก.ย. 2560
คำจำกัดความ ตามความหมายแล้ว มีไว้เพื่ออธิบายสิ่งหนึ่งสิ่งใดให้เข้าใจได้อย่างชัดเจน 
.
แต่หลายๆครั้ง 'คำจำกัดความ' กลับกลายเป็น 'คำ' ที่ 'จำกัด' ความหมายของตัวเราให้ติดอยู่ในกรอบความคิดของคำนั้นๆโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะคำเย้ยหยัน ล้อเลียน ดูถูก ถากถางต่างๆ ที่ตีตราสร้างเป็นปมภายในจิตใจให้เราลดคุณค่า ลดขีดความสามารถของตัวเองลง รวมถึงปิดกั้นโอกาสใหม่จากถ้อยคำเหล่านั้น
.
ครั้งหนึ่ง เพื่อนให้ฉันยืมหนังประเภทที่ถูกเรียกว่านอกกระแส ฉันที่ไม่เคยได้สัมผัสหนังนอกกระแสมาก่อนเลย ได้สร้างคำจำกัดความของมันจากที่เคยได้ฟังขึ้นมาโดยไม่รู้ตัวว่า หนังนอกกระแส คือหนังที่เงียบๆ พูดน้อยๆ ดูไม่รู้เรื่อง จบห้วนๆ และส่วนมากน่าเบื่อ 
.
ฉันได้เปิดหนังเรื่องนั้นดู และเป็นไปตามคาด ฉันดูไม่จบ ฉันดูไม่รู้เรื่อง ไม่เข้าใจหนังเลยสักนิด
ฉันปิด และนำไปคืนเพื่อนและบอกกับเขาว่า ดูไม่รู้เรื่อง เอาหนังอะไรมาให้ดูวะ
.
ฉันมารู้ทีหลังว่าหนังเรื่องนั้นถูกยกย่องว่าเป็นหนังที่ดีที่สุดเรื่องหนึ่ง
.
ฉันพลาดโอกาสเพราะคำจำกัดความในหัวฉัน
.
หลังจากนั้นฉันได้ดูหนังนอกกระแสหลายเรื่อง
ได้รู้จักโลกใหม่ ความสนุกใหม่และได้เปลี่ยนคำจำกัดความที่เคยฝังหัวมาออกไปหมด
.
สิ่งที่พอจะบอกได้ก็คือ
หนังโรงใหญ่ เรามักสนุกไปตามเนื้อเรื่อง ที่หนังพาเราไป บอกเล่าเรื่องราวให้เราฟัง ดำเนินเรื่องราวไปจนจบ
หนังโรงเล็ก เราต้องทำความเข้าใจตัวละคร สนุกไปกับการเข้าใจความคิดในสิ่งที่ตัวละครทำ และเข้าใจประเด็นที่แฝงอยู่ในนั้น
.
บางครั้งหนังโรงเล็กก็ฉายในโรงใหญ่
บางครั้งหนังโรงใหญ่ก็เล่าเรื่องแบบโรงเล็ก
.
ฉันเลิกจำกัดความตั้งแต่นั้น
.
ฉันเพียงแต่ทำความเข้าใจกับหนังที่ฉันดู เพลงที่ฉันฟัง หนังสือที่ฉันอ่าน แล้วใช้ความรู้สึกบอกว่า ชอบหรือไม่ชอบ  สนุกหรือไม่สนุก เพียงเท่านั้น ไม่ต้องสนใจรีวิว ไม่ต้องฟังคำใคร
.
ข้อเสีย คือฉันไม่สามารถบอกแนะนำคนอื่นได้ว่ามันเป็นหมวดหมู่อะไร ประเภทไหน
.
ข้อดี คือฉันมีความสุขกับทุกอย่างได้ง่ายๆ



ย้อนกลับมาเรื่อง คำ ถ้าว่ากันตามจริงแล้ว 'คำ' ก็เป็นสิ่งที่ถูกคิดขึ้นเพื่อจำกัดความ และใช้จำแนกสิ่งต่างๆให้เข้าใจได้ตรงกัน แต่ไม่สามารถทำให้เข้าใจถึงคุณสมบัติทั้งหมดของสิ่งๆนั้นได้ 
.
เช่น เนิร์ด กีค อินดี้ อินโทรเวิร์ท ฮิปสเตอร์ ต่างเป็นคำที่ตั้งขึ้นเพื่อ จำแนก กลุ่มคนออกเป็นหมวดหมู่เพื่อความเข้าใจตรงกัน
.
แต่ไม่ใช่ความเข้าใจที่ตรงตามความจริง
.
เข้าข่ายเป็นการ เหยียด อย่างหนึ่ง
.
ฉันมองว่า คำจำกัดความเหล่านี้ไม่มีตัวตนมากไปกว่า การที่พวกเขาต้องการสวมใส่คำนั้นให้กับสิ่งที่เขายังไม่เข้าใจ เพื่อที่เขาจะได้เข้าใจมันในแบบที่เขาคิดว่าเข้าใจ
.
ยิ่งโตขึ้น ยิ่งมีสิ่งที่ต้องพบเจอมากขึ้น ยิ่งรับข้อมูลข่าวสารมากขึ้น ยิ่งใช้ชีวิตในสังคมมากขึ้น สิ่งต่างๆหล่อหลอมเรา สร้างตัวตนของเราใหม่ จนพอเรารู้ตัวอีกที เราก็ไม่รู้ตัวแล้วว่านี่คือตัวเราเองจริงๆหรือไม่ เราไม่รู่ตัวว่ากำลังเผลอสวมใส่คำใดอยู่
.
ฉันจึงต้องทบทวนตัวเองอยู่เสมอ เพื่อให้ไม่เผลอไปสร้างคำจำกัดความให้กับใคร และไม่เผลอใส่คำจำกัดความให้กับตัวเอง
.
เพราะแน่นอนว่าฉัน ไม่อยากให้ 'คำ' ใดใด มา 'จำกัดความ' สามารถของฉันได้อีกต่อไป
 
ป.ล. ฉันชอบใช้คำว่า ฉัน เพราะมันไม่ถูกจำกัดด้วยเพศใด และสามารถพูดถึงความคิดในหัวของฉันได้โดยไม่สร้างความรู้สึกเหมารวม
 
About the Author
ครีเอทีฟผู้คุ้นเคยการคิดเขียนคำโฆษณาสั้นๆ เริ่มหันเหเข้าสู่การเขียนบทความขนาดยาว บอกเล่าเรื่องราวถึงความคิดที่ค้างคา จากการสังเกตและตั้งคำถามกับสิ่งรอบตัว ชื่นชอบตัวอักษร และสนุกกับการเล่นคำ
 
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
ทันทีที่ลงรถ สงครามกามโลกีย์ก็เริ่มต้นขึ้นทันที งานรอบที่ 4 ที่ 5 และรอบต่อๆ ไปตามมาไม่หยุด กระทั่งใกล้ฟ้าสาง ฉันเริ่มรู้สึกว่าร่างกายเหนื่อยล้าเกินขีดจำกัดที่จะอดทนต่อไป
 
การให้อภัยคนที่เราโกรธ เกลียด นั่นเป็นเรื่องยาก ต่อให้วันเวลาผ่านไปนานแค่ไหน ความแค้นฝังใจก็มิอาจลืมเลือน หากสิ่งที่เราโดนกระทำ มันดันเป็นเรื่องร้ายแรง…