การค้นพบกะโหลกสุนัขยุคหินใหม่ (Neolithic) บริเวณหมู่เกาะออร์กนีย์ ตอนเหนือของประเทศสก๊อตแลนด์ ถูกนำมาใช้เป็นต้นแบบในการสร้างแบบจำลองหัวสุนัขในยุคหินใหม่ โดยศิลปินทางด้านนิติวิทยาศาสตร์
ผู้เชี่ยวชาญต่างเชื่อว่าถ้าหากเปรียบเทียบสุนัขยุคหินใหม่กับสุนัขในปัจจุบัน คาดว่าน่าจะมีขนาดที่ใกล้เคียงกับสุนัขพันธุ์คอลลี่ขนาดใหญ่ และมีลักษณะภายนอกคล้ายหมาป่าสีเทาในแถบยุโรป สำหรับกะโหลกดังกล่าวที่นำมาใช้เป็นแบบจำลองนั้นคือ 1 ใน 24 ชิ้นที่ถูกค้นพบโดยนักโบราณคดีในปี ค.ศ.1901 บริเวณคูวีนฮิลล์ (Cuween Hill) ซึ่งเป็นหลุมฝังศพโบราณสร้างขึ้นจากกองหินขนาดมหึมาของมนุษย์ยุคหิน
ใหม่ ว่ากันว่าสุนัขเหล่านี้ถูกนำไปฝังภายหลังจากหลุมศพแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นมาแล้วกว่า 500 ปี
จากสถาบันสิ่งแวดล้อมทางประวัติศาสตร์สก๊อตแลนด์ ได้ชี้แจงไว้ว่าแบบจำลองนี้เกิดความเชื่อมโยงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างสุนัขพวกนี้กับกลุ่มคนผู้ดูแลพวกมัน และค่อนข้างจะมีความชัดเจนว่าสุนัขมีความสำคัญกับมนุษย์ยุคหินใหม่ที่ออร์กนีย์เป็นอย่างมาก เหตุเพราะว่ามันถูกเลี้ยงเอาไว้เพื่อฝึกฝนให้ทำงาน, เป็นเพื่อนแก้เหงา, เฝ้าบ้าน หรือสำหรับเกษตรกรอาจใช้ให้พวกมันเลี้ยงแกะได้อีกด้วย ทำให้โยงไปถึงผลงานวิจัยที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารวิชาการไซแอนซ์ แอดวานซ์ กล่าวว่า สุนัขเลี้ยงที่เราเห็นกันในทุกวันนี้มีวิวัฒนาการมาจากสุนัขป่าจากเมื่อหลายหมื่นปีก่อน เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุกรรมที่ทำให้ยีนส่วนสัญชาตญาณการอยู่ร่วมกันเป็นฝูงและการเข้าสังคมในสุนัขเด่นชัดมากขึ้น เป็นผลทำให้สุนัขมีบุคลิกที่โดดเด่นและต้องการที่จะเป็นมิตรกับมนุษย์ นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาพฤติกรรมของสุนัขเลี้ยงและสุนัขป่าที่ถูกนำมาเลี้ยง ผลการศึกษาพบว่าสุนัขป่ามีทักษะการแก้ปัญหาดีพอๆกับสุนัขเลี้ยง เช่น สามารถคาบฮอทด็อกออกจากกล่องได้ แต่จุดต่างมีอยู่จุดหนึ่งกล่าวคือสุนัขเลี้ยงจะเป็นมิตรมากกว่า ถ้าหากพวกมันต้องเผชิญหน้ากับใครก็ตามที่ไม่ใช่เจ้าของ สุนัขเลี้ยงจะใช้เวลาไปกับการทักทายและจ้องหน้าในขณะที่สุนัขป่าจะอยู่ห่างๆ ช่วงระหว่าง 20,000-40,000 ปี ก่อนสุนัขป่าจะถูกนำมาเลี้ยง บางตัวสามารถเข้ากันได้ดีกับมนุษย์ยุคโบราณที่เป็นนักล่า ตั้งแต่นั้นมาก็ได้มีการเลี้ยงสุนัขป่าให้เชื่อง จนกลายมาเป็นสุนัขเลี้ยงหลากหลายสายพันธุ์อย่างทุกวันนี้
แต่ที่สำคัญซากสุนัขที่ถูกค้นพบที่คูวีนฮิลล์ (Cuween Hill) สุนัขเหล่านี้กลับมีความสามารถพิเศษสำหรับเกษตรกรยุคใหม่เมื่อราว 4,500 ปีก่อน ซึ่งบางทีสุนัขอาจเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขา สำหรับหมู่เกาะออร์กนีย์นั้นเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของมนุษย์มากว่า 5,500 ปีแล้ว เดิมเป็นถิ่นฐานของเผ่าจากยุคหินใหม่ต่อมาจึงเป็นชาวพิกต์ จนกระทั่งออร์กนีย์โดนนอร์สรุกรานจึงได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของนอร์เวย์ ในช่วงปี ค.ศ.875 แต่ในที่สุดออร์กนีย์ผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสก๊อตแลนด์เมื่อปี ค.ศ.1472
อ้างอิง : https://www.bbc.com/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-47919051
